ระบบสารสนเทศเกษตรปลอดภัยและเกษตรอินทรีย์

จังหวัดนครปฐม

คำขวัญประจำจังหวัด

ส้มโอหวาน ข้าวสารขาว ลูกสาวงาม ข้าวหลามหวานมัน สนามจันทร์งามล้น พุทธมณฑลคู่ธานี พระปฐมเจดีย์เสียดฟ้า

ข้อมูลทั่วไปจังหวัด

จังหวัดนครปฐมเป็นจังหวัดหนึ่งในภาคกลางด้านตะวันตก ตั้งอยู่บริเวณลุ่มแม่น้ำท่าจีน ซึ่งเป็นพื้นที่บริเวณที่ราบลุ่มภาคกลาง โดยอยู่ระหว่างเส้นรุ้งที่ 13 องศา 45 ลิปดา 10 พิลิปดาดา เส้นแวงที่ 100 องศา 4 ลิปดา 28 พิลิปดา มีพื้นที่ 2,168.327 ตารางกิโลเมตร หรือ 1,355,204 ไร่ เท่ากับร้อยละ 0.42 ของประเทศ และมีพื้นที่เป็นอันดับที่ 62 ของประเทศ อยู่ห่างจากกรุงเทพมหานครไปตามเส้นทางถนนเพชรเกษม 56 กิโลเมตร หรือตามเส้นทางถนนบรมราชชนนี (ถนนปิ่นเกล้า – นครชัยศรี) 51 กิโลเมตร และตามเส้นทางรถไฟ 62 กิโลเมตร โดยมีอาณาเขตติดต่อดังนี้

อาณาเขต

  • ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอสองพี่น้อง จังหวัดสุพรรณบุรี
  • ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอกระทุ่มแบน อำเภอบ้านแพ้ว จังหวัดสมุทรสาคร และอำเภอบางแพ จังหวัดราชบุรี
  • ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอไทรน้อย อำเภอบางใหญ่ อำเภอบางกรวย จังหวัดนนทบุรี และเขตทวีวัฒนา เขตหนองแขม กรุงเทพมหานคร อำเภอบางไทร จังหวัดพระนครศรีอยุธยา
  • ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอบ้านโป่ง อำเภอโพธาราม จังหวัดราชบุรี และอำเภอท่ามะกา อำเภอพนมทวน จังหวัดกาญจนบุรี
  • เขตการปกครอง

  • จังหวัดนครปฐม แบ่งการปกครองออกเป็น 7 อำเภอ 106 ตำบล 870 หมู่บ้าน 1 เทศบาลนคร 14 เทศบาลตำบล และ 101 องค์การบริหารส่วนตำบล ซึ่งมีรายละเอียดดังนี้
  • 1. อำเภอเมืองนครปฐม มี 25 ตำบล 202 หมู่บ้าน 1 เทศบาลนคร 3 เทศบาลตำบล 24 อบต.
  • 2. อำเภอกำแพงแสน มี 15 ตำบล 203 หมู่บ้าน 1 เทศบาลตำบล 15 อบต.
  • 3. อำเภอดอนตูม มี 8 ตำบล 68 หมู่บ้าน 1 เทศบาลตำบล 6 อบต.
  • 4. อำเภอนครชัยศรี มี 24 ตำบล 107 หมู่บ้าน 2 เทศบาลตำบล 23 อบต.
  • 5. อำเภอบางเลน มี 15 ตำบล 175 หมู่บ้าน 4 เทศบาลตำบล 15 อบต.
  • 6. อำเภอสามพราน มี 16 ตำบล 137 หมู่บ้าน 2 เทศบาลตำบล 15 อบต.
  • 7. อำเภอพุทธมณฑล มี 3 ตำบล 17 หมู่บ้าน 1 เทศบาลตำบล 3 อบต.
  • เมื่อสิ้นปี 2547 จังหวัดนครปฐม มีประชากรรวมทั้งสิ้น 798,016 คน เป็นชาย 385,952 คน เป็นหญิง 412,441คน จำนวนผู้ชายคิดเป็นร้อยละ ๔๘.๓๖ ของประชากรทั้งหมด ประชากรที่อาศัยอยู่ในเขตเทศบาล จำนวน 84,103 คน คิดเป็นร้อยละ 10.54ส่วนที่เหลือร้อยละ 89.46อาศัยอยู่ นอกเขตเทศบาล ความหนาแน่นของประชากรเท่ากับ 368คน ต่อตารางกิโลเมตร
  • ระยะทางจากอำเภอเมืองไปยังอำเภอใกล้เคียง

  • อำเภอนครชัยศรี 14 กิโลเมตร อำเภอพุทธมณฑล 20 กิโลเมตร อำเภอสามพราน 21 กิโลเมตร
  • อำเภอกำแพงแสน 26 กิโลเมตร อำเภอดอนตูม 31 กิโลเมตร อำเภอบางเลน 46 กิโลเมตร
  • ระยะทางจากจังหวัดนครปฐมไปยังจังหวัดใกล้เคียง

  • จังหวัดนนทบุรี 65 กิโลเมตร จังหวัดสมุทรสาคร 48 กิโลเมตร จังหวัดราชบุรี 43 กิโลเมตร
  • จังหวัดกาญจนบุรี 112 กิโลเมตร จังหวัดสุพรรณบุรี 160 กิโลเมตร
  • สภาพภูมิประเทศ

    "สภาพภูมิประเทศของจังหวัดนครปฐมโดยทั่วไปมีลักษณะเป็นที่ราบถึงค่อนข้างราบเรียบ ไม่มีภูเขาและป่าไม้ ระดับความแตกต่างของความสูงของพื้นที่อยู่ระหว่าง 2–10 เมตร เหนือระดับน้ำทะเลปานกลาง สภาพพื้นที่โดยทั่วไปลาดจากทิศเหนือสู่ทิศใต้ และตะวันตกสู่ตะวันออกมีแม่น้ำท่าจีนไหลผ่านจากทิศเหนือลงสู่ทิศใต้ พื้นที่ทางตอนเหนือและทางตะวันออกเฉียงเหนือส่วนใหญ่เป็นที่ดอน ส่วนพื้นที่ทางตอนกลางของจังหวัดเป็นที่ราบลุ่ม มีที่ดอนกระจายเป็นแห่งๆ และมีแหล่งน้ำกระจาย สำหรับพื้นที่ด้านตะวันออกและด้านใต้เป็นที่ราบลุ่มริมฝั่งแม่น้ำท่าจีน มีคลองธรรมชาติและคลองซอยที่ขุดขึ้นเพื่อการเกษตรและคมนาคมอยู่มาก พื้นที่สูงจากระดับน้ำทะเล 2–4 เมตร

    สภาพภูมิอากาศ

    ปริมาณน้ำฝน

    "จากสถิติข้อมูลปริมาณน้ำฝนของจังหวัดนครปฐม โดยใช้ข้อมูลของสถานีอุตุนิยมวิทยานครปฐมย้อนหลัง 5 ปี (2552–2556) ปริมาณน้ำฝนจะอยู่ในช่วง 1,100–1,200 มิลลิเมตร ฝนตกมากที่สุดปี 2554 วัดได้ 1,295.5 มิลลิเมตร จำนวนวันที่ฝนตก 111 วัน ส่วนฝนตกน้อยที่สุดในปี 2556 วัดได้ 957.4 มิลลิเมตร จำนวนวันที่ฝนตก 134 วัน

    อุณหภูมิ

    "จากสถิติข้อมูลอุณหภูมิของจังหวัดนครปฐม โดยใช้ข้อมูลของสถานีอุตุนิยมวิทยานครปฐม เปรียบเทียบย้อนหลัง 5 ปี (2552 – 2556) ปรากฏว่าอุณหภูมิโดยทั่วไปอยู่ในเกณฑ์ปกติ สำหรับอุณหภูมิสูงที่สุด วัดได้ 40.2 องศาเซลเซียส เมื่อวันที่ 10 พฤษภาคม 2553 และอุณหภูมิต่ำที่สุด วัดได้ 10.3 องศาเซลเซียส เมื่อวันที่ 12 มกราคม 2552

    ทรัพยากร และแหล่งน้ำ

    "ปริมาณฝนที่ตกในพื้นที่จังหวัดนครปฐม จากข้อมูลฝนของสถานีฝนอำเภอต่างๆ และสถานีอุตุนิยมวิทยานครปฐมย้อนหลัง 5 ปี (2552 – 2556) ทำให้ทราบว่า ปริมาณน้ำฝนจะอยู่ในช่วง 500-1,650 มิลลิเมตร โดยพื้นที่ที่มีฝนมากที่สุด ได้แก่ พื้นที่อำเภอดอนตูม เมื่อปี 2554 วัดได้ 1,641.3 มิลลิเมตร จำนวนวันที่ฝนตก 91 วัน ส่วนพื้นที่ที่มีฝนตกน้อยที่สุด ได้แก่ อำเภอบางเลน เมื่อปี 2556 วัดได้ 269.4 มิลลิเมตร จำนวนวันที่ฝนตก 27 วัน

    การคมนาคม และขนส่ง

    จังหวัดนครปฐม มีทางหลวงแผ่นดินและทางหลวงจังหวัด ใช้เดินทางติดต่อภายในจังหวัดและจังหวัดใกล้เคียง ตลอดจนกรุงเทพมหานครได้โดยสะดวก มีเส้นทางรถไฟสายใต้จากกรุงเทพมหานครผ่านจังหวัดนครปฐม ไปสู่ภาคใต้และภาคตะวันตก และยังมีการคมนาคมขนส่งทาง น้ำ โดยอาศัยแม่น้ำท่าจีนและลำคลองต่าง ๆ นอกจากนี้ จังหวัดนครปฐมยังมีสนามบินของโรงเรียน การบินฐานบินกำแพงแสน ซึ่งเป็นสนามบินในราชการกองบิน กองทัพอากาศ ตั้งอยู่ที่อำเภอ กำแพงแสนอีกด้วย ในปีงบประมาณ 2546 จังหวัดนครปฐม มีการขนส่งไปรษณีย์ภัณฑ์ รวมทั้งสิ้น6,739,889ชิ้น มีที่ทำการไปรษณีย์โทรเลข 13 แห่ง กระจายอยู่ในทุกอำเภอ ทางด้านโทรศัพท์ เมื่อปีงบประมาณ 2546 มีชุมสายโทรศัพท์ 19 แห่ง รวม 48,778 เลขหมาย

    การสาธารณูปโภค

    ในปีงบประมาณ 2546 จังหวัดนครปฐม มีปริมาณการใช้กระแสไฟฟ้าภายในจังหวัดทั้งสิ้น 2,548.37 ล้านยูนิต ซึ่งสามารถบริการประชาชนในทุกหมู่บ้าน มีจำนวนผู้ใช้ไฟฟ้า ทั้งสิ้น 192,201 ราย ด้านการประปา (เฉพาะการประปาส่วนภูมิภาค การประปาเทศบาล และการประปา สุขาภิบาล) ในปี 2546 มีกำลังการผลิตทั้งสิ้น 40,737,149 ลูกบาศก์เมตร มีการใช้น้ำประปา ทั้งสิ้น 31,122,607 ลูกบาศก์เมตร และมีจำนวนผู้ใช้น้ำประปา 54,385 ราย

    การศึกษา

    ทางด้านการศึกษา ในปีการศึกษา 2546 จังหวัดนครปฐม มีโรงเรียน 340 แห่ง มีครู 7,954คนและมีนักเรียน 171,950 คน คิดเป็นอัตราส่วนนักเรียนต่อครู เท่ากับ 22 : 1

    การสาธารณสุข

    การสาธารณสุข ในปีงบประมาณ 2546 จังหวัดนครปฐม มีโรงพยาบาลของรัฐ 11 แห่ง ของเอกชน 5 แห่ง มีแพทย์ 235 คน และมีเตียงผู้ป่วย1,683 เตียง มีผู้ป่วยใน 111,853ผู้ป่วยนอก1,938,214

    การท่องเที่ยว

    องค์พระปฐมเจดีย์

    เป็นสถานที่สำคัญของจังหวัด ที่มีเรื่องราวและตำนานที่เกี่ยวกับพระพุทธศาสนา วัดพระปฐมเจดีย์ราชวรวิหาร เป็นพระอารามหลวงชั้นเอกชนิดราชวรมหาวิหาร เป็นที่ประดิษฐานขององค์พระปฐมเจดีย์ ซึ่งเป็นเจดีย์ใหญ่ที่สุด สูงสุดและมีความเก่าแก่มากที่สุดองค์หนึ่งของประเทศไทย จังหวัดนครปฐมใช้ "องค์พระปฐมเจดีย์" เป็นตราประจำจังหวัด องค์พระปฐมเจดีย์ ที่เห็นในปัจจุบัน สร้างขึ้นในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเมื่อ พ.ศ. 2396 โดยได้ โปรด ฯ ให้สร้างครอบเจดีย์องค์เดิม การก่อสร้างเสร็จเรียบร้อยในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระ มงกุฏเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อ พ.ศ. 2413 มีความสูง 3 เส้น 1 คืบ ๑0 นิ้ว ฐานวัดได้โดยรอบ 5 เส้น 17 วา 3 ศอก ภายในบรรจุพระบรมสารีริกธาตุ ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฏเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้ทรง บูรณะวัดพระปฐมเจดีย์ให้สง่างามมากยิ่งขึ้น และถือเป็นวัดประจำรัชกาลของพระองค์ บริเวณองค์ พระปฐมเจดีย์มีสิ่งสำคัญที่น่าชม คือ พระร่วงโรจนฤทธิ์ ภาพเขียนในวิหารด้านตะวันออก และพิพิธภัณฑ์สถาน องค์พระปฐมเจดีย์

    พระราชวังสนามจันทร์

    เป็นพระราชวังที่พระบาทสมเด็จพระมงกุฏเกล้าเจ้าอยู่หัว โปรดเกล้า ฯ ให้สร้างขึ้นในระหว่างปี พ.ศ. 2450 - 2454 เมื่อดำรงพระยศเป็นสมเด็จพระบรมโอรสาธิราช ฯ สยามมงกุฏราชกุมาร โดยทรงเห็นว่านครปฐมเป็นเมืองที่เหมาะสมสำหรับเสด็จ แปรพระราชฐาน เพื่อประทับพักผ่อน อิริยาบถ เพราะมีธรรมชาติที่สวยงาม และหากบ้านเมืองเกิด วิกฤติกาลก็จะย้ายมาประทับนครปฐม จึงทรงโปรดเกล้า ฯ ให้สร้างพระราชวังสนามจันทร์ไว้เป็นเมืองหลวงที่ 2 ในเนื้อที่ 888 ไร่ 3 งาน 24 ตารางวา พระราชวังสนามจันทร์ มีอาณาเขตกว้างขวาง ประกอบด้วยสนามใหญ่อยู่กลางมีถนนโอบเป็นวงกลมโดยรอบและมีคูน้ำล้อมรอบอยู่ชั้นนอก ส่วน พระที่นั่งต่าง ๆ นั้นรวมกันอยู่ส่วนกลาง ของพระราชวัง ในปัจจุบันส่วนใหญ่ของพระราชวัง สนามจันทร์ ใช้เป็นที่ทำการของ ศาลากลาง จังหวัดนครปฐม ซึ่งประกอบด้วย พระที่นั่งพิมานปฐม พระที่นั่งอภิรมย์ภักดี พระที่นั่งสามัคคีมุขมาตย์ พระที่นั่งมารีราชรัตนบัลลังก์ พระที่นั่งวัชรีรมยา ห้องประชุมราชการ พระตำหนักชาลีมงคลอาสน์ พระตำหนักทับแก้ว พระตำหนักทับขวัญ เทวาลัยคเณศร์และอนุสาวรีย์ย่าเหล

    สวนสามพราน

    เป็นสถานที่พักผ่อนหย่อนใจที่มีชื่อเสียงของจังหวัด ตั้งอยู่ กม. ที่ 32 จากกรุงเทพมหานครตามถนนเพชรเกษมและติดแม่น้ำนครชัยศรี อยู่ในเขตอำเภอสามพราน มีเนื้อที่กว้าง 13.7 ไร่ ภายในจัดตกแต่งไว้อย่างงดงามด้วยกุหลาบและกล้วยไม้ มีสวนศิลปวัฒนธรรมและบริเวณที่พักมีการจัดสร้างหมู่บ้านไทยไว้มุมหนึ่งของสวนสามพราน พร้อมจัดให้มีการสาธิตการ ทอผ้า ทำร่ม ปั้นหม้อ ร้อยมาลัยและงานฝีมือที่มีชื่อเสียงของไทยให้ชมกันด้วย สำหรับการแสดง ศิลปวัฒนธรรมจัดให้มีขึ้นทุกวันโดยทำการแสดงฟ้อนรำ มวยไทยฟันดาบตลอดจนพิธีการบวชนาค และแต่งงานแบบไทยเดิม

    ฟาร์มจระเข้สามพรานและลานแสดงช้างสามพราน

    ตั้งอยู่ริมถนนเพชรเกษม กม. 31 ใกล้สวนสามพรานในเขตอำเภอสามพราน เป็นสวนสัตว์ที่มีจระเข้เป็นจำนวนมากและมีสัตว์ต่าง ๆให้ชมจำนวนเป็นมาก นอกจากนี้ในทุกวันจะมีการแสดงการจับจระเข้และการแสดงของช้างให้ชม กันด้วย

    พิพิธภัณฑ์หุ่นขี้ผึ้ง

    ตั้งอยู่บนถนนบรมราชชนนี (ถนนปิ่นเกล้า-นครชัยศรี) กม. ที่ 30 ตำบลขุนแก้ว อำเภอนครชัยศรี เป็นสถานที่แสดงหุ่นขี้ผึ้งไฟเบอร์กลาส เป็นผลงานสร้างสรรค์ของกลุ่มศิลปินไทย โดยมีการจำลองรูปพระอริยะสงฆ์ 15 รูป พระบรมรูปราชวงศ์จักรี รัชกาลที่ 1 ถึง8 และรูปบุคคลสำคัญอื่น ๆ การแสดงการละเล่นแบบไทย ตัวละครในวรรณคดีไทย นอกจากนี้ ยังมีการจัดนิทรรศการหุ่นขี้ผึ้งในโอกาสวันสำคัญ ๆ ด้วย อนึ่ง นอกจากนี้ จังหวัดนครปฐม ยังมีที่ท่องเที่ยวที่เป็นโบราณสถาน ที่สำคัญทางประวัติศาสตร์และ สถานที่พักผ่อนหย่อนใจอีกหลายแห่ง เช่น เนินวัดพระงาม พระพุทธรูปศิลาขาว พระประโทนเจดีย์ วัดพระเมรุ เนินธรรมศาลา เนินพระหรือเนินยายหอม เมืองเก่ากำแพงแสน หมู่บ้านไทยโซ่ง วัดไร่ขิง บึงวังไทร อุทยานปลา สวนศิลปมีเซียม ยิบอินซอย สนามกอล์ฟ เป็นต้น

    ที่มา : จากเว็บไซต์ http://www.nakhonpathom.go.th

    ที่มา : จากเว็บไซต์ http://nkpathom.nso.go.th/2011-11-30-04-11-55/207-2005-06-24-2.html#para01

    ระบบสารสนเทศเกษตรปลอดภัยและเกษตรอินทรีย์